mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün4615
mod_vvisit_counterDün10539
mod_vvisit_counterBu Hafta29271
mod_vvisit_counterGeçen Hafta92803
mod_vvisit_counterBu Ay217027
mod_vvisit_counterGeçen Ay80657
mod_vvisit_counterToplam297684

We have: 130 guests, 2 bots online
IP: 3.226.254.115
 , 
Today: Kas 19, 2019
NAHT SANATI PDF Yazdır e-Posta
Administrator tarafından yazıldı.   
Salı, 21 Ocak 2014 00:22

NAHT SANATI

 

Yap?lan ara?t?rmalarda ?slamiyet’ten önce Orta Asya’da ya?ayan Türklerin heykel ve oyma süsleme eserlerine rastlanm??t?r. Bu eserlerde Çin ve Hint sanat?n?n izleri görülmektedir. Ancak ?slam dininin heykelt?ra?l?k sanat?na müsaade etmemesi, Müslümanlar ve Türkler aras?nda ah?ap oymac?l??? sanat?nda ilerlemesine yol açm??t?r.

Türklerin Müslümanl??? kabul etmelerinden sonra oyma sanat? daha çok Türkistan’da geli?im göstermi?tir. Sonralar? Büyük Selçuklu Devleti’nin hakim oldu?u ülkelerde meydana getirdikleri mimari eserlerin tezyinat?nda da oyma i?çili?ine geni? yer verilmi?tir.

Anadolu Selçuklular? devrinde çini tezyinat?na önem verilmekle beraber, oyma sanat? da ehemmiyetini muhafaza etmi? ve Erzurum, Harput, Bey?ehir, Konya gibi büyük merkezlerde bu sanat?n en güzel örnekleri meydana getirilmi?tir. Yaln?z bu devirde tezyini motiflerine sas karakterlerini çini süslemelerinde oldu?u gibi daha ziyade geometrik ?ekiller te?kil etmi?tir.

Abanoz, ceviz, elma, armut, sedir, gül a?ac?, çam vb. gibi a?açlar üzerine oyma, kakma, boyama, çatma (kükdekari) ve çakma (kafisi i?i) gibi tekniklerle bezenmi? ah?ap örnekleri Selçuklu Dönemi’nde bu alanda üstün bir düzeye ula??ld???n? ortaya koymaktad?r. Düz sat?hl? derin oyma, yuvarlak sat?hl? derin oyma, e?ri kesim, ?ebekeli oyma (ajur) gibi oyma teknikleriyle süslenmi? parçalar; düz sat?hl? kakma ve kabartmal? kakma gibi kakma teknikleriyle dekore edilmi? örnekler, düz yüzeyli boyama, kabartmal? yüzeyli boyama gibi boyama teknikleri ve kündekari, yalanc? kündekari gibi çatma teknikleriyle yap?lm?? eserler her tekni?in zengin bir repertuar bulundurdu?una i?aret etmektedir.

B?çak, yüzeyden zemine do?ru dik tutarak çal???lan düz sat?hl? derin oyma, b?çak kullanarak serbest el hareketleriyle uygulanan ve yüzeyin yuvarlak olmas?na özen gösterilen yuvarlak sat?hl? derin oyma, yüzey daha derin oyularak zeminin belli parçalar? ç?kar?larak yap?lan, dantel görünümü veren ?ebekeli derin oyma (ajur) ile bezenmi? paçalar ustalar?n el maharetini belgelemektedir.

Osmanl? ?mparatorlu?u zaman?nda ise a?aç oyma sanat? en yüksek seviyesine ula?m??t?r. Rumî ve hatai dedi?imiz çiçek, nebat ve hayvanlar?n stilize edilmesinden meydana gelen tezyini motifler kullan?lm??t?r. Mimarî eserlerin iç ve d?? k?s?mlar? bu sanat?n ustalar? taraf?ndan bezenmi?tir. Ba?l?ca uygulama alanlar? da cami ve türbelerin mihrab ile minberleri, cami ve medreselerde kullan?lan rahleler, kap?, pencere, dolap kapaklar? olmu?tur. Evlerde kullan?lan çekmece, sand?k gibi e?yalar?n süslemelerini, çe?itli mimari eserlerin iç k?s?mlar?na yaz? yazan hattatlar?n yaz?lar?n? tahta üzerine tatbik edenler de bu sanat?n üstatlar?d?r.

Osmanl? imparatorlu?u devrinde tahta oymac?l???na naht denirse de bu sanat?n erbab?na izafe edildi?i söylenen “nahhat” tabirine kadim ehl-i hiref defterlerinde ve di?er kay?tlarda tesadüf edilmemi?tir. Bu sebepten a?aç oyma sanatkarlar?na hususi bir isim verilip verilmedi?ini bilmiyoruz. Türk oymac?lar? eserlerinde malzeme olarak en ziyade ?im?ir , ?hmalamur ve ceviz a?açlar?ndan yararlanm??lard?r.

Son Güncelleme: Çarşamba, 08 Ekim 2014 10:25