mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterBugün403
mod_vvisit_counterDün8719
mod_vvisit_counterBu Hafta9122
mod_vvisit_counterGeçen Hafta61883
mod_vvisit_counterBu Ay146746
mod_vvisit_counterGeçen Ay366727
mod_vvisit_counterToplam2104482

We have: 360 guests, 7 bots online
IP: 35.173.57.202
 , 
Today: Eyl 16, 2019
Sanat Nedir? PDF Yazdır e-Posta
Administrator tarafından yazıldı.   
Cuma, 08 Nisan 2011 00:28

Sanat

 

Sanat en genel anlam?yla, yarat?c?l???n ve hayalgücünün ifadesi olarak anla??l?r.Tarih boyunca neyin sanat olarak adland?r?laca??na dair fikirler sürekli de?i?mi?, bu geni? anlama zaman içinde de?i?ik k?s?tlamalar getirilip yeni tan?mlar yarat?lm??t?r. Bugün sanat terimi birçok ki?i taraf?ndan çok basit ve net gözüken bir kavram gibi kullan?labildi?i gibi akademik çevrelerde sanat?n ne ?ekilde tan?mlanabilece?i, hatta tan?mlanabilir olup olmad??? bile hararetli bir tart??ma konusudur. Aç?k olan nokta ise sanat?n insanl???n evrensel bir de?eri oldu?u, k?s?tl? veya de?i?ik ?ekillerde bile olsa her kültürde görüldü?üdür.

Sanat sözcü?ü genelde görsel sanatlar anlam?nda kullan?l?r. Sözcü?ün bugünkü kullan?m?, bat? kültürünün etkisiyle, ingilizcedeki 'art' sözcü?üne yak?n olsa da halk aras?nda biraz daha geni? anlamda kullan?l?r. Gerek ?ngilizce'deki 'art' ('artificial' = yapay), gerek Almanca'daki 'Kunst' ('künstlich' = yapay) gerekse Türkçe'deki Arapça kökenli 'sanat' ('suni' = yapay) sözcükleri içlerinde yapayl??a dair bir anlam bar?nd?r?r. Sanat, bu geni? anlam?ndan Rönesans zaman?nda s?yr?lmaya ba?lam??, ancak yak?n zamana kadar zanaat ve sanat sözcükleri dönü?ümlü olarak kullan?lmaya devam etmi?tir. Buna ek olarak Sanayi Devrimi sonras?nda tasar?m ve sanat aras?nda da bir ayr?m do?mu?, 1950 ve 60'larda popüler kültür ve sanat aras?nda tart??ma kald?ran bir üçüncü çizgi çekilmi?tir.

 

Sanat?n tan?mlanmas?

Ba?at Biçim Görü?ü

Clive Bell, 1914 y?l?nda Cezanne'dan etkilenerek yazd??? Sanat ('Art') isimli kitab?nda sanat?n ba?at biçim ('significant form') oldu?unu savunmu?tur. Bell'e göre her biçim bu klasmana girmez, çünkü önemli olan çizgi, ?ekil ve renk ili?kilerinin kendi aralar?ndaki kombinasyonudur. Bu görü? temsilin sanatsal be?eniye etki etmedi?ini söyler. Sanat? tamamen estetikle ba?lant?l? olarak tan?mlayan bu görü?, 20.yy'da Marcel Duchamp, Andy Warhol, Josef Beuys gibi bildi?imiz anlamda estetik nesneler üretmeyen, görünümden çok kavramlara önem veren sanatç?lar?n eserlerini kapsamad???ndan, bugün zaman?nda oldu?u kadar etkili de?ildir.

Sanat?n Duygular?n D??avurumu Oldu?u Görü?ü [de?i?tir]

R.G. Collingwood, 1938'da bas?lan Sanat?n ?lkeleri ('The Principles of Art') isimli kitab?nda sanat?n temel olarak duygular?n yarat?c? ifadesi veya d??avurumu oldu?unu söylemi?tir. Bunun yan?nda sanat ve zanaat aras?nda bir ayr?m yapm??t?r. Buna göre zanaat, malzemenin bir plan do?rultusunda daha önceden tasarlanm?? bir son ürüne dönü?türülmesi iken sanatsal aktiviteler, araçlar ve amaçlar aras?nda, planlama ve uygulama aras?nda ayr?m yapmay? gerektirmez. Bunun yan?nda bu görü?e göre, sanat herhangi bir duygunun da d??avurumu de?ildir. Bu duygu, ifade edildi?i ana kadar aç?kl?k kazanmam?? olup, ifade edili?i onun ke?fedilmesine neden olacak bir duygu olmal?d?r. Bu ayn? zamanda izleyiciyi de ara?t?rman?n içine al?r. Bu teori de sanat olarak kabul edilmeyen baz? aktiviteleri (örne?in bir psikoterapi seanslar?n?) sanattan ay?rt edemedi?i gibi, sanat olarak kabul edilen baz? eserleri (örne?in Rönesans Döneminde, sanatç?n?n duygular?n? aç??a ç?karmak de?il, dinsel duygular uyand?rmak amac?yla yap?lan resimler) kapsamad??? için, yerini de?i?ik kuram aramalar?na b?rakm??, hatta tüm bu tan?mlama çabalar?n?n ba?ar?s?z olmas? sanat?n tan?m?n?n yap?lmaya çal???lmas?n?n ne kadar do?ru oldu?u tart??malar?n? ba?latm??t?r.

Neo-Wittgenstein'c? Görü? [de?i?tir]

Morris Weitz'?n 1956'da, Wittgenstein'?n görü?lerinden ve ?eylerin özünü bulmaya kar?? direncinden yola ç?karak ortaya att??? görü?tür. Weitz'a göre Fry ve Bell, Tolstoy, Croce, Collingwood gibi kuramc?lar, yapt?klar? tan?mlarda kendi ki?isel sanat görü?lerini ifade etmekten öteye gidememi?lerdir. Neo-Wittgenstein'c? görü?ü özetlemek gerekirse, sanat aç?k bir kavramd?r ve tan?mlanamaz. Ancak bu, Weitz'a göre felsefi aç?dan bir sorun yaratmamal?d?r, çünkü aile benzerli?i yöntemi kullan?larak neyin sanat olup olamayaca?? konusunda hükümler getirmek olas?d?r.

Kurumsal Sanat Görü?ü 1 [de?i?tir]

Kurumsal sanat kuram?, Neo-Wittgenstein'c? görü?ünü reddederek sanat?n tan?mlanabilece?ini ileri sürer.Bu fikir George Dickie taraf?ndan ilk olarak 1973'te ortaya at?lm??t?r.

Dickie'nin ilk tan?m?, Arthur Danto'nun da sanat dünyas? fikirlerinden etkilenerek a?a??daki ?ekilde olu?turulmu?tur:

Sanat eseri: Bilinçli olarak insan elinden veya fikrinden ç?kmad?r. Belli bir sosyal kurum (sanat dünyas?) ad?na hareket eden ki?i veya ki?iler taraf?ndan, baz? k?s?mlar? hakk?nda fikir birli?ine var?lm?? olunmal?, be?eni kazanmaya aday olmal?d?r.

Kaynakça [de?i?tir]

 

 


Son Güncelleme: Cuma, 02 Şubat 2018 18:39